Özel Hastanelerde Hizmet Satın Alımı Görünümü Altında Hekim Çalıştırılması

Özet

Özel sağlık sektöründe hekimlerin istihdam biçimi sağlık hizmetinin niteliği, sürekliliği ve kamusal yönü nedeniyle yalnızca taraflar arasındaki sözleşme serbestisi kapsamında değerlendirilemeyecek ölçüde hassas bir alan oluşturmaktadır. Uygulamada özel hastanelerin hekimlerle iş sözleşmesi kurmak yerine serbest meslek makbuzu veya şirket faturası karşılığında hizmet satın alımı görünümü altında sözleşmeler tesis ettiği sıklıkla gözlemlenmektedir. Bu sözleşmesel görünüm, yüzeysel bir incelemede borçlar hukuku veya ticaret hukuku ilişkisi izlenimi verse de fiili çalışma koşulları çoğu zaman iş görme, ücret ve bağımlılık unsurlarını içeren bir iş ilişkisini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, özel hastanelerde hekimlerin hizmet alımı görünümü altında çalıştırılması olgusu uygulanacak hukukun tespiti bakımından incelenmektedir. İncelemede öncelikle fiili çalışma ilişkisi ile sözleşmesel görünüm arasındaki ayrışma ele alınmakta; ardından bu uyuşmazlık tipinin muvazaa kavramı ile açıklanmasının dogmatik açıdan neden yetersiz kaldığı ortaya konulmaktadır. Çalışmanın temel tezi, söz konusu uygulamanın emredici iş hukuku normlarının dolanılarak bertaraf edilmesi anlamında kanuna karşı hile teşkil ettiği ve bu nedenle görünürdeki sözleşmeye rağmen fiili çalışma ilişkisine iş hukukunun uygulanması gerektiğidir. Bu yaklaşımın benimsenmesi, yalnızca hekimlerin bireysel haklarının korunması bakımından değil, aynı zamanda emredici hukuk kurallarının dolanılarak hükümsüz bırakılması halinde kamu düzeninin sağlanmasına ilişkin temel fonksiyonun ve hukuka güven ilkesinin korunması bakımından da zorunludur.