The Insurance Broker's Duty of Disclosure in Turkish Law: An Examination of Legal Basis and Liability Regime
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18801524Keywords:
Insurance, Insurance Broker, Policyholder, Duty of Disclosure, LiabilityAbstract
Türk sigorta hukukunda, sigorta sözleşmelerinin akdedilmesi ve devamı aşamalarında taraflar arasındaki bilgi asimetrisini ortadan kaldırmayı amaçlayan açıklama yükümlülüğü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TCK) 1423. maddesi ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında detaylı bir normatif çerçeveye sahiptir. Ancak, söz konusu düzenlemelerde bu yükümlülük sigortacı ve acentesiyle sınırlı olup, poliçe sahibinin menfaatlerini temsil eden sigorta brokerinin açıklama yükümlülüğüne ilişkin yasal düzeyde açık bir hüküm bulunmamaktadır. Normlar hiyerarşisi ve hukuka uygunluk ilkesi uyarınca, brokerin açıklama yükümlülüğünün hukuki dayanağını özel sigorta mevzuatında değil, taraflar arasındaki iç ilişkinin hukuki niteliği ve genel hükümler içinde aramak bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, sigorta brokerinin bilgilendirme yükümlülüğüne ilişkin mevzuattaki normatif boşluğu tespit etmek ve bu yükümlülüğün Türk Borçlar Kanunu hükümleri kapsamındaki hukuki dayanağını analiz etmektir. Ayrıca, bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin ispat yükünün brokerde olup olmadığı konusu, güncel yargı kararları ve doktriner görüşler ışığında değerlendirilmektedir.
Downloads
References
Aral Fahrettin, Türk Borçlar Hukukunda Kötü İfa, 1. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2011.
Aral Eldeleklioğlu İrem, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve Sigortacılık Mevzuatı Uyarınca Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi,2012, C: 18, S: 1, s. 383-403.
Arıkan Mustafa, Culpa İn Contrahendo Sorumluluğu, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C:17, S:1, ss. 69-89.
Aydın, Sevgican, Sigorta Ettirenin Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali ve İhlal Hâlinde Sigortacının Hakları, Ankara, Seçkin, 1. Baskı, 2018.
Aydınlı İbrahim, İşverenin Sosyal Temas ve İş İlişkisinden Doğan Edimden Bağımsız Koruma Yükümlülükleri ve Sonuçlar, Ankara, Seçkin, 1. Baskı, 2004.
Bozkurt Tamer, Türk Hukukunda ve Uygulamada Tellallık, Ankara, Yetkin Yayınları, 9.Baskı, 2007.
Çeker Mustafa, 6102 Sayılı Yeni Türk Ticaret Kanuna Göre Sigorta Hukuku, Adana, Karahan Yayınevi, 13.Baskı, 2016.
Demircioğlu, Huriye Reyhan, Güven Esası Uyarınca Sözleşme Görüşmelerindeki Kusurlu Davranıştan Doğan Sorumluluk, Ankara, Yetkin Yayınları, 1. Baskı, 2009.
Dolar, Neyzen Fehmi, Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü, Ankara, Seçkin Yayınları, 2023.
Durgut, Ramazan/Bulut, Erkam Haşim, Karar İncelemesi: Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü ve Bu Yükümlülüğe Aykırılığın Sonuçları, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, S: 6, C: 2, 2020.
Er Sefa, Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğü, Ankara, Adalet Yayınları, 2023.
Erbek Özge, Tüketici Satımlarında Satıcının Sözleşme Öncesi Aydınlatma Yükümlülüğü ve İhlalin Sonuçları, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, 2010.
Gürpınar, Damla, Sözleşme Dışı Yanlış Tavsiyede Bulunma, Öğüt veya Bilgi Vermeden Doğan Hukuki Sorumluluk, İzmir, Güncel Yayınevi, 1. Baskı, 2006.
Kara Hacı, Sigorta Hukuku, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2. Baskı, 2021.
Kayıhan Şaban / Günergök Özcan, Türk Özel Sigorta Hukuku Dersleri, İstanbul, Umuttepe Yayıncılık, 6. Baskı, 2021.
Kender Rayegan, Türkiyede Hususi Sigorta Hukuku, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 16. Baskı, 2017.
Ozanoğlu Hasan, Tüketicinin Korunması Açısından Taksitle Satım Sözleşmesi, Ankara, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 1.Baskı, 1999.
Özdamar, Mehmet, Sigortacının Sözleşme Öncesi Aydınlatma Yükümlülüğü, Ankara, Yetkin Yayınları, 1.Baskı, 2009.
Özdamar, Mehmet, Sigorta Brokeri ve Hukuki Niteliği, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2008, C: 57, S: 3, ss. 526-569.
Serozan, Rona, Culpa in Contrahendo, Akdin Müspet İhlâli ve Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Sözleşme Kurumlarının Ortak Temeli: Edim Yükümlerinden Bağımsız Borç İlişkisi, Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, S:2, 1968, s. 108-129.
Taşkın Melda, Krediye Bağlı Hayat Sigortası Sözleşmesi, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2019.
Ulaş Işıl, Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku, Ankara, Turhan Kitabevi, 8.Baskı, 2012.
Ünan, Samim, Türk Ticaret Kanunu Şerhi Altıncı Kitap Sigorta Hukuku C. I, İstanbul, On İki Levha, 1. Baskı, 2016.
Özdamar Mehmet, Sigortacının Sözleşme Öncesi Aydınlatma Yükümlülüğü, Ankara, Yetkin Yayınları, 1.Baskı, 2009.
Yazıcıoğlu Emine, Sigorta Aracıları Hukuku 1, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 1.Baskı 2010.
Yazıcıoğlu Emine / Şeker Öğüz Zehra, Sigorta Hukuku, İstanbul, Filiz Kitabevi, 2. Baskı, 2019.
Yazıcıoğlu Emine, Sigortacının Bilgilendirme (Aydınlatma) Yükümlülüğü, Ünan Samim/Yazıcıoğlu Emine, Sigorta Hukuku Sempozyumları, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 1. Baskı, 2018.
Yetiş Şamlı Kübra, Sigortacının Aydınlatma Yükümlülüğünü Düzenleyen TTK m. 1423 Hükmüne İlişkin Bazı Değerlendirmeler, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Cevdet Yavuz’a Armağan, S:22 C:3, s. 2977-3004.
Yücesan, Mert, Dünyada ve Türkiye’de Aracılık Sistemleri ve Öneriler, Reasürör Dergisi, Sayı: 31.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 EUROASIA JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 